Tạp chí Việt Nam 24H

Ngoại giao thời đại mới kiên định mục tiêu bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ và chủ quyền quốc gia -  Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Gia Khiêm khẳng định trong bài viết nhân kỷ niệm 65 năm ngày thành lập ngành (28/8/1945 - 28/8/2010) có tựa đề “Ngoại giao Việt Nam - 65 năm đồng hành cùng đất nước”.

Khẳng định thành tựu của ngành ngoại giao đồng hành cùng đất nước trên những chặng đường vẻ vang của dân tộc 65 năm qua đều in đậm dấu ấn tư tưởng và phong cách ngoại giao Hồ Chí Minh, Phó Thủ tướng nhấn mạnh bài học về nguyên tắc “đặt lợi ích dân tộc lên hàng đầu”, về chủ trương “thêm bạn, bớt thù”, về phương châm “dĩ bất biến ứng vạn biến”, về sách lược “lợi dụng mâu thuẫn giữa kẻ thù” để từ đó đặt nền móng cho thắng lợi của các thời kỳ tiếp nối.

Giai đoạn 1954-1975 đã chứng kiến sự trưởng thành mạnh mẽ của ngoại giao Việt Nam. Ngoại giao đã trở thành một mặt trận quan trọng có ý nghĩa chiến lược, phối hợp chặt chẽ với mặt trận quân sự và chính trị để “vừa đánh, vừa đàm” giành thắng lợi từng bước, tiến tới ký kết Hiệp định Paris 1973 về chấm dứt chiến tranh và lập lại hòa bình ở Việt Nam, tạo tiền đề quan trọng cho đại thắng Mùa Xuân lịch sử năm 1975, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

Gia nhập ASEAN mở cánh cửa đưa Việt Nam hội nhập

Bước vào thời kỳ Đổi mới, Đảng và Nhà nước đã sớm xác định nhiệm vụ đối ngoại trong thời kỳ mới là tạo dựng môi trường hòa bình, ổn định cho mục tiêu phát triển kinh tế. Ngành ngoại giao đã góp phần phá bao vây, cấm vận và chủ động triển khai đường lối đối ngoại rộng mở, đa dạng hóa, đa phương hóa. Mong muốn “sẵn sàng làm bạn với mọi nước dân chủ” từ ngày đầu lập quốc của Bác đã được ngoại giao triển khai thành công trên tinh thần “Việt Nam là bạn, là đối tác tin cậy với các nước trong cộng đồng quốc tế, phấn đấu vì hòa bình, độc lập và phát triển”.

Sau gần 25 năm đổi mới, từ chỗ bị bao vây về kinh tế, cô lập về chính trị, đến nay Việt Nam có quan hệ ngoại giao với 179 nước, quan hệ kinh tế - thương mại - đầu tư với 224 quốc gia và vùng lãnh thổ. Hệ thống Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài đã phát triển lên 93 cơ quan ở khắp các châu lục.

Ngoại giao đảm bảo an ninh: mục tiêu thường trực

Ngày nay, trên thế giới, hoà bình, hợp tác, phát triển vẫn là xu thế lớn; toàn cầu hóa tiếp tục gia tăng; châu Á - Thái Bình Dương, trong đó có ASEAN, tiếp tục phát triển năng động, đóng vai trò ngày càng quan trọng trong đời sống chính trị và kinh tế quốc tế. Đây là những cơ hội để đưa quan hệ quốc tế của Việt Nam đi vào chiều sâu, ổn định và bền vững; tranh thủ các nguồn lực bên ngoài để phục vụ phát triển kinh tế.

Bên cạnh những cơ hội là những thách thức. Phó Thủ tướng nhấn mạnh tình hình mới đòi hỏi ngoại giao phải chủ động và sáng tạo hơn, nhạy bén và hiệu quả hơn, phối hợp chặt chẽ với các ngành quốc phòng, an ninh, kinh tế, tư tưởng văn hóa… để tạo ra sức mạnh tổng hợp, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, thuận lợi cho sự phát triển của đất nước.

Trong bối cảnh đó và quán triệt sâu sắc phương châm “dĩ bất biến, ứng vạn biến”, ngành ngoại giao cần “lấy việc giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để phát triển kinh tế - xã hội là lợi ích cao nhất của Tổ quốc” và “lấy phục vụ lợi ích đất nước làm mục tiêu cao nhất”.

Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Gia Khiêm

Trong thời gian tới, ngành  xác định việc phục vụ phát triển kinh tế - xã hội là nhiệm vụ trung tâm, đồng thời đảm bảo an ninh là mục tiêu quan trọng thường trực.

Ngoại giao chính trị không ngừng phát triển các mối quan hệ hữu nghị hợp tác với các nước láng giềng, các khu vực, coi trọng quan hệ với các nước lớn; chủ động đưa quan hệ với tất cả các đối tác đi vào chiều sâu, ổn định và bền vững, tăng cường xây dựng và củng cố lòng tin trong quan hệ đối ngoại; kiên định mục tiêu bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ và chủ quyền quốc gia; tham gia chủ động, tích cực và có trách nhiệm vào các tổ chức và diễn đàn quốc tế.

Ngoại giao kinh tế cần tham gia làm tốt công tác dự báo, tham mưu cho Đảng và Nhà nước điều hành nền kinh tế, đặc biệt là kinh tế đối ngoại. Đồng thời, cần chủ động, tích cực tranh thủ tối đa các nguồn lực bên ngoài phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hoá đất nước, ưu tiên mở rộng thị trường xuất khẩu, thu hút du khách và nguồn vốn bên ngoài; tiếp thu kỹ thuật công nghệ và kinh nghiệm quản lý tiên tiến; bảo vệ lợi ích chính đáng của các doanh nghiệp trong quan hệ kinh tế quốc tế…

Ngoại giao văn hóa cần kết hợp chặt chẽ với ngoại giao chính trị và ngoại giao kinh tế, giữ gìn và phát huy hiệu quả bản sắc văn hóa dân tộc nhằm quảng bá hình ảnh quốc gia, tiếp thu có chọn lọc tinh hoa văn hóa nhân loại, qua đó góp phần phát triển các mối quan hệ hữu nghị và hợp tác bền chặt với các nước…

Công tác người Việt Nam ở nước ngoài cần bám sát các định hướng và chỉ đạo tại Nghị quyết 36 của Bộ Chính trị, giúp đỡ và tạo điều kiện cho bà con kiều bào phát triển, hội nhập tốt ở nước sở tại, và luôn hướng về Tổ quốc, huy động hiệu quả nguồn lực của kiều bào để góp phần thúc đẩy phát triển đất nước; làm cầu nối góp phần củng cố và tăng cường quan hệ hợp tác hữu nghị giữa Việt Nam với các nước.